Марий Элыште – кугу ойго

0
61

16 ноябрьыште 17 шагатат пелылан Йошкар-Ола – Козьмодемьянск кугорнын 64-ше километрыштыже, Килемар район кумдыкышто, кугу туткар лийын — «Mercedes Sprinter» микроавтобус ден чодырам шупшыктышо прицепан КамАЗ тӱкненыт. Грузовой машинаште 40 кубометр наре чодыра лийын. 

Аварийыште 19 гыч 15 еҥже – водитель ден пассажир-влак – коленыт: 13 – верыштак, 1 – эмлымверыште, 1 – аварий вер гыч наҥгайыме годым. Нунын коклаште йоча лийын. Ныл еҥым Йошкар-Оласе эмлымверыш конденыт. Сусыргышо-влак коклаште 7, 14 да 17 ияш икшыве ден подростко улыт. Когыньыштым реанимаций отделенийыш пыштеныт.

Вуйлатыше шкежат миен

ДТП лийме верыш Марий Эл Республик вуйлатыше Александр Евстифеев миен да туткар кузе лиймым шкежак рашемден. Тудын дене пырля полиций, МЧС, корно службо вуйлатыше-влак лийыныт. Тыгак Россий транспорт министр Максим Соколов ден Александр Евстифеев ДТП-н кышажым кораҥдыме да туткарыш логалше-влаклан полшымо шотышто телефон дене мутланеныт.

- Килемар районышто лийше тиде корно туткарыште колышо ден сусыргышо-влакын ешыштлан Марий Эл правительстве чыла кӱлеш полышым пуа. Республиклан тиде моткоч кугу ойго, - палемден регион вуйлатыше.

Тиде туткар нерген Александр Евстифеев ДТП верыште лиймыж годым тыге каласен:

- Маршрут автобусын пашаже лицензироватлыме лийын. Технический состоянийже сай улмаш. Резиныже шиповатлыме – тидыже пассажир автобуслаште шуэн вашлиялтеш. Тидак водительлан вес машинам эртен каяш ӱшаным пуэн. Но машинам тыге виктарымын – ваштареш корныш лектын, ончылтен каяш - тарваныме амалжым рашемдаш огеш лий: водитель колен. Тыгай игечыште водительын вес машинам эртен каяш шонен пыштымыжлан ӧраш веле кодеш.

Туткар лийме деч вара Йошкар-Ола – Козьмодемьянск кугорнын 63-шо гыч 65-ше километр марте ужашым ГИБДД пашаеҥ-влак петыреныт. Аварийно-утарыме пашам пелйӱд лишан пытареныт. Тылеч вара корным почыныт.

Следствий управленийын следовательже-влак микроавтобус ден прицепан лесовозын аварийыш логалмыштым тергеныт. Уголовный делам шымлаш полшаш туткар лийме верыш Россий следствий комитетын рӱдӧ аппаратше гыч следователь-криминалист-влак толыныт.

РФ транспорт министр Максим Соколовын кӱштымыж почеш, Ространснадзор тиде автобусын перевозчикшым план деч посна терга.

Траур кече

Эрлашыжым эрдене Александр Евстифеев Правительстве пӧртыштӧ оперативный совещанийым эртарен. Тушто республикын элкӧрго паша министрже Виктор Косарев, прокуратур ден следствий комитет гыч еҥ-влак, кычалме-утарыме да корно службо вуйлатыше-влак лийыныт.

Совещаний шучко туткарыште колышо-влакым шарналтыме лӱмеш ик минут шып шогымо дене тӱҥалын.

- 16 ноябрьыште корнышто лийше туткарыште колышо-влак шотышто нунын родышт ден лишыл еҥыштлан чаманымашым каласем. Пунчалам: таче, 17 ноябрьыште, республикыште траур кечым увертараш; уло республик кумдыкышто кугыжаныш тисте-влакым волташ, тӱвыра учреждений-влаклан весела мероприятий-влакым эртараш огыл манын темлаш; республикын Финанс да Социальный вияҥмаш министерствыже-влаклан колышо-влакын ешыштлан полышым пуымо шотышто кӱлеш мерым ышташ, - каласен Александр Евстифеев.

Совещанийыште палемдыме почеш, туткар лийме чыла версийым тергат. МЧС «шокшо линийым» почын. Марий Эл вуйлатыше чыла службын пашам оперативно ыштымыштым, туткар верыш писын толын шумыштым палемден.- Мемнан задачына – пашам шуяш. Ме пален налме процедурым эртарышаш, колышо-влакын лишыл еҥыштлан психологический полышым пуышаш улына. Республикыште тыгай туткар тетла нигунамат ынже лий манын, кӱлеш мерым ыштыман, - каласен пытартышлан вуйлатыше.

Статистикым ончалаш гын, пытартыш 10 ий жапыште Российыште ДТП-ште 350 тӱжем еҥ колен, 3 миллион утла сусырген!..

Окса полыш лиеш

Корно туткар деч вара Александр Евстифеев колышо-влакын ешыштлан да сусыргышо-шамычлан мыняр кугыт оксам тӱлышашым шотлаш кӱштен.
Тудо палемден:

- Ӱшандарен каласен кертам: больницыште эмлалтше-влак 400 тӱжем тенге деч шагал огыл, колышо-влакын лишыл еҥышт 1 миллион теҥге деч шагал огыл налыт.

Тыге колышо ик еҥлан страховой оксам да республикысе бюджет гыч чылаже 3 миллион утла теҥгем тӱлат. Аварийыште эмганыше-влаклан могай кугыт страховой выплате лиеш – тиде сусыргымын нелытше дене кылдалтеш.

Казаньыш вертолёт дене наҥгаеныт

Эмганыше-влаклан могай медицине полышым пуымо нерген Йошкар-Оласе эмлымверын тӱҥ врачше Андрей Нагибин каласкален:

- Ик пациентке поснак чот сусыргышо лийын, сандене, операцийым ыштенна гынат, тудын илышыжым арален коден кертын огынал. Но мом лиеш, ме чыла ыштенна.

Чот эмганыше 7 ияш рвезым Республиканский клинический йоча больницыш конденыт. Тӱҥ врач Татьяна Бастракова палдарен:

- Тиде рвезыланат ме кӱлеш полышым пуэнна. Кызыт тудын илышыжлан лӱдыкшӧ уке.

А теве 14 ияш ӱдырым эмлаш Йошкар-Ола гыч Казаньыш МЧС-ын вертолетшо дене наҥгаеныт.

Кызытсе жаплан теве мо пале: 17 ияш рвезым реанимаций гыч тыглай палатыш кусареныт. 7 ияш рвезе ден 47 ияш ӱдырамаш Йошкар-Оласе эмлымверлаште реанимаций отделенийлаштак улыт гынат, врач-влак сай велыш вашталтыш-влак лияш тӱҥалыныт манын палемдат. Шуматкечын Казаньыш наҥгайыме 14 ияш ӱдырат тӧрланаш тӱҥалын. Тудым ИВЛ аппарат деч кораҥденыт. Ӱдыр ынде шке семынак шӱла.

Туткар ончылтен кайымылан кӧра огыл лийын

Кугарнян Александр Евстифеев РФ Ространснадзор вуйлатыше Виктор Басаргин дене вашлийын. Оперативный совещанийыште тыгак РФ МВД-н корно лӱдыкшыдымылыкым ыштыме шотышто тӱҥ управленийжын начальникшын алмаштышыже Павел Бугаев, аварий лийме амалым рашемдымашке ушымо республикын тӱрлӧ структур вуйлатышышт чумыргеныт.

Совещаний мучашлалтмеке, В.Басаргин федеральный да республикысе СМИ-лан интервьюм пуыш. Тудо падемдыш:

- Автовокзал дене мо кылдалтын, ме чыла тергаш тӱҥалына. Тӱҥжӧ, Александр Евстифеев дене комплексный планым ыштыме, еҥ-влакым шупшыктымо шотышто маршрут карт пеҥгыдемдалтме да порядкым ыштыме нерген мутланенна.

Йошкар-Ола гыч Юринышке кайыше маршрут такси дене корно туткар лийме деч вара тӱҥалтыште водитель ончылно кудалше машинам эртен каяш тарванен, но шуктен огыл да тудо пырнян лесовоз дене тӱкнен манын палемдалтын. Туткарлан амалым локтылалтше игечат ышташ «полшен» дыр - 16 ноябрьыште кечыгут манме гай лум йӧршан йӱр йӱрын, южын температуржо 1 градус марте йӱкшемден да корно ияҥын, ойлалтын. Кызыт версий вашталтын.

- Аварий тидлан кӧра огыл лийын. Кӧн титакше лиймым кызыт дознаний орган-влак рашемдат: але корно условий уда улмаш але водитель-влак кокла гыч ала-кудыжо йоҥылышым ыштен. Но аварий микроавтобусын лесовозым ончылтен кайымыжлан кӧра огыл лиймым эксперт-влакат пеҥгыдемдат, - палдарыш РФ Ространснадзор вуйлатыше. Аварий лийме верыш тудо шкежат миен.

- Кугу туткарыш эше теве мо шуктен - транспортыш вашталтышым пуртымо – шинчаш верым ешарыме. Но тиде закон почеш ышталтмым сертификат пеҥгыдемда. Тудым пуышо дене умбакыже пашам ыштена, чын ыштымыжым ончена. Тӱкалтмеке, вес семын шындыме сиденье-влак верышт гыч тарваненыт да чыланат ик верыш чумыргеныт. А могай сиденье тугак кодын, тушто шинчыше-влак илыше улыт, - рашемдыш Виктор Басаргин.

- Туткар верыште мый мучаш марте лийынам. Корным почмеке гына тушеч каенам. Тиде кумдык корно шотышто дорожник-влак деке ӧпке уке. Тудын состоянийже келшыше. Республикыште корно шотышто нелылык шуко, тидын нерген мый ик гана веле огыл ойленам, но ты случайыште тиде – айдемын титакше, а корнын могай улмыжо огыл, - каласыш Александр Евстифеев. – «Автодор» деч мый теҥгечак (изарнян – авт.) доказательтвым пуаш йодынам. Корным кок гана эрыктеныт да ошма-шинчал вартышым шавеныт. Ме ты шотышто кокытеланен да регистраций журналыш вара возеныт манын шоненат кертына. Но тиде пашам шуктымым «Глонасс» системе контрольышто куча. Тушко вашталтышым эше иктат пуртен кертын огыл. Чылажат пеҥгыдемдалтеш, корно эрыкталтын. Локтылалтше игечыште корным 200 километр кужытышто иканаште эрыкташ огеш лий. Сандене корно движений правилыште каласыме: водитель корно условийым шотыш налшаш. Мемнан задачына – келшен толшо акым пуаш, а тышеч шоум ышташ огыл.

А.Евстифеев тыгак палемдыш: тылеч ончыч пашаче группын заседанийже лийын. Тушто республикыште весовой контроль ден видеофиксаций сеть-влакым ыштыме технический условийым каҥашеныт.

- Но тиде икымше заседаний огыл лийын. Ты сферыште сай технический решенийыш шушо, паша опытан инвестор-влакым республикыш кондаш шукертак темлыме. Сандене пассажир-влакым шупшыктымо йодыш кызыт рашемдалтеш, - пытартышлан каласыш регион вуйлатыше.

Ойго кӱшеш пойынешт

Еҥ-влакын намысыштлан кокланже ӧраш гына кодеш: южышт весын ойгыж кӱшеш шканышт оксам ышташ шонат! Мутлан, тиде аварийыште эмганыше 14 ияш ӱдырлан полшаш оксам погымо нерген социальный кыллаште икмыняр тӱшкаште да сайтлаште увертареныт. Но республикын тазалыкы аралыме министерствыштыже, ӱдырын аважын мутшылан эҥертен, каласеныт: нунын ешыштат, родыштат еҥ-влак деч оксам погаш увертарымашым пуэн огытыл. Сандене МВД пашаеҥ-влак мошенник-влакын ондалаш тӧчымашкышт логалме деч шекланаш йодыт.

Чаманымашым каласеныт

Корно туткар лийме деч вара Александр Евстифеев да республикыште илыше-влак лӱмеш чаманымашым каласыман телеграмме-влак пуреныт. Нуным Россий субъект вуйлатыше, Кугыжаныш Думын депутатше, Федераций Совет член-влак, моло колтеныт. Чуваш, Тыва, Крым, Карелий, Башкортостан, Коми, Татарстан, Карачаево-Черкесс, Мордовий Республикла, Санкт-Петербург, Ярослав, Ростов, Магадан, Пенза областьла, Ставропольский край гыч, тыгак РФ-ште Беларусь Республикын Чрезвычайный да полномочный посолжо Игорь Петришенко колтеныт.

Каныш кечылаште чеверласеныт

Корно туткарыште колышо-влакым 18 да 19 ноябрьыште тоеныт. Шуматкечын Юрино, Килемар поселкылаште, Козьмодемьянскыште, Курыкмарий районышто 12 еҥ дене, рушарнян Килемар поселкышто эше кум еҥ дене чеверласеныт. Нуным тояш окса республикын бюджетше гыч ойыралтын. Колышо-влакым тойымо вер марте кондаш полышым муницпиал образований ден ял шотан илем вуйлатыше-влак пуэныт.

Кок еҥым кученыт

Аварий лийме факт шотышто кок уголовный делам тарватыме. Кызыт нуным иктыш ушымо: илышлан да тазалыклан лӱдыкшыдымылык йодмашлан келшен толдымо услугым пуымаш, тыгак корно движений правил-влакым пудыртымаш да тугай транспорт средствам кучылтмаш, кудыштыжо шекланен шуктыдымылан кӧра кок але шукырак еҥ колен. Шымлымашым Россий Следствий комитетын Марий Элысе следствий управленийже эртара.

Нине дела шотышто кок еҥым – лесовозын водительже Ринат Маматов ден автомобильын озаже Руслан Мусаевым – кученыт.
Следствий комитетын Марий Элысе следствий управленийжын палдарымыж почеш, чодырам наҥгайыше машинаште шине-влак лӱдыкшыдымылак йодмашлан келшен толдымо лийыныт. Тидлан кӧра луман корнышто полуприцепым ваштареш полосаш лупшалын да тудо маршруткым перен.

Титакан еҥ-влакым мут кучаш шогалтышашлык мерым ыштыме шотышто ходатайствым лишыл жапыште следствий судыш колташ ямдылалтеш.

Любовь Камалетдинова.
«Марий Эл» газет.

ПАЛДАРАШ
viktaryshe

«Кидшер» интернет-журналын увер службыжо.

Увер ден материалда-влакым info@kidsher.ru электрон почто дене вучена.

ШОНЫМАШДАМ КОДЫЗА:

Please enter your comment!
Please enter your name here

Лимит времени истёк. Пожалуйста, перезагрузите CAPTCHA.