Мут кылдыш формо да смысл могырым чоҥалтеш. Формо могыр чоҥалтмыжым тудын структурный схемыже ончыкта. 

Структурный схеме – минимальный синтаксический конструкцийын чоҥалтме отвлеченный образецше.

Тудо ончыктен шога:

  • мут кылдыш – ышталтме негызыште улшо синтаксический каласалтме йӧнжым;
  • синтаксический кылын могай-гынат негызеш чоҥалтше мут кылдышыш пурышо ужаш-влакын тыгай кыллан келшыше обязательный палышытым;
  • синтаксический кылым ончыктышо мут радамым.

Мут кылыдышыште ужаш-влак кеч-могай лийын огыт керт, ужаш-влакын морфологический составыш да грамматический/семантический тӱсышт синтаксический кыллан келшен толшаш улыт.

Мутлан: вургем ямдылаш – Nakk – Vinf, составым вашталташ гын – ямдылалташ лиеш. Тудо переходный глагол гыч лиеш.

Мут кылдышын чоҥалтмыже ужаш-влакын морфологический составыштлан грамматический, семантический койышышт дене кылдалтше посна условий-влак кӱлыт. Йылмыште ужаш лач ик тӱрлӧ семантический значениян мут формо дене веле кылдалт кертеш:

  • Шинчам кумаш;
  • Туштым тушташ;
  • Печым печаш.

«N» моделян мут кылдышыште ужаш-влак лӱман келыштарыдыме кыл дене кылдалтме годым рашемдыше ужаш рашемдыме ончылно лийшаш.

Мут радамын вашталтмыж годым экспрессивный сын луштаралтеш:

  • Кече йошкарген лектеш.
  • Лектеш кече йошкарген.
  • Лектеш йошкарген кече.

Мут кылдышын смысл могырым чоҥалтмашыже мут кылдышын грамматический значений дене палдаралтеш.

Валерий Максимов,
филологий наука кандидат, доцент

ШОНЫМАШДАМ КОДЫЗА:

Please enter your comment!
Please enter your name here

Лимит времени истёк. Пожалуйста, перезагрузите CAPTCHA.